Η ακτινοθεραπεία εναντίον του καρκίνου


ΤΟΥ ΚΑΘ. ΛΟΪΖΟΥ Γ. ΛΟΪΖΟΥ

Η ακτινοθεραπεία είναι από τα πρώτα και αποτελεσματικά θεραπευτικά όπλα, που χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του καρκίνου. Η ανάγκη για πληροφόρηση για την ακτινοθεραπεία είναι μεγάλη λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία που έχει για τη θεραπεία πολλών τύπων καρκίνου, που δυστυχώς παρουσιάζουν αυξητική τάση.

Με το σκεπτικό αυτό, έχω καταγράψει εδώ με συνοπτικό αλλά περιεκτικό τρόπο τα κύρια σημεία, που καλό είναι όλοι να γνωρίζουμε για τη βασική αυτή θεραπεία κατά του καρκίνου.

Η ακτινοθεραπεία άρχισε να χρησιμοποιείται για πρώτη φορά γύρω στο 1900, για τη θεραπεία της λευχαιμίας και του καρκίνου του στομαχιού. Τα αποτελέσματα ήταν  ενθαρρυντικά. Από τότε μέχρι σήμερα, η ακτινοθεραπεία συνεχίζει να εξελίσσεται, να βελτιώνεται. Παραμένει βασικός πυλώνας της αντιμετώπισης του καρκίνου. Προσφέρει αποτελεσματική θεραπεία για ίαση και ανακούφιση από πολλές μορφές καρκίνου. 

Υπάρχουν διάφορες μορφές ακτινοθεραπείας, που παραμένουν ως βασικές συνιστώσες των αντικαρκινικών θεραπειών.

Ας δούμε τα κύρια χαρακτηριστικά της ακτινοθεραπείας:

1.    Καταστροφή καρκινικών κυττάρων, με ψηλή ενέργεια

Η ακτινοθεραπεία βασίζεται στη χορήγηση ψηλών δόσεων ενέργειας σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος, με στόχο την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων. Η ψηλή ενέργεια, που χορηγείται στα κύτταρα (ιονίζουσα ακτινοβολία), καταστρέφει το γενετικό υλικό στον πυρήνα τους, με αποτέλεσμα να προκαλεί το θάνατό τους.

2.    Μείωση ή εξουδετέρωση όγκων

Η ακτινοθεραπεία είναι σε θέση να μειώνει το μέγεθος των κακοήθων όγκων και σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να τους εξουδετερώνει πλήρως. Η μείωση του μεγέθους ενός καρκίνου, που πετυχαίνει η ακτινοθεραπεία, μπορεί να επιτρέπει τη χειρουργική του αφαίρεση, που διαφορετικά δεν θα ήταν δυνατό να γίνει. Αυτό διευκολύνεται από τον συνδυασμό ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας, που χρησιμοποιείται για μεγιστοποίηση των πιθανοτήτων ίασης του ασθενούς.

3.    Οι βλάβες στους υγιείς ιστούς

Η ακτινοθεραπεία επηρεάζει όχι μόνο τα καρκινικά κύτταρα, αλλά και τα κανονικά κύτταρα, που βρίσκονται στο πεδίο ακτινοβόλησης του ασθενούς. Τα υγιή κύτταρα, όταν υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία έχουν περισσότερες δυνατότητες επιδιόρθωσης των προβλημάτων που υφίστανται, σε σύγκριση με τα καρκινικά κύτταρα.

4.    Εστίαση για ελαχιστοποίηση παρενεργειών:

Για να ελαχιστοποιηθούν οι επιδράσεις της ψηλής ενέργειας στα υγιή κύτταρα, όργανα και ιστούς, η ακτινοθεραπεία χορηγείται εστιασμένη στην περιοχή, όπου υπάρχει ο καρκίνος ή οι μεταστάσεις του.

5.    Ανακούφιση από τους πόνους:

Η ακτινοθεραπεία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση από τους πόνους, που προκαλεί ο καρκίνος ή οι μεταστάσεις του. Στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει ελπίδα ίασης από καρκίνο, η ακτινοθεραπεία σε αριθμό περιστατικών μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ανακουφιστική θεραπεία για την αντιμετώπιση του πόνου, όταν άλλες θεραπείες δεν μπορούν να χορηγηθούν ή όταν αυτές έχουν αποτύχει.

Η ακτινοθεραπεία μπορεί να διενεργηθεί με διάφορους τρόπους:

1.       Εξωτερική ακτινοθεραπεία

Η εξωτερική ακτινοθεραπεία βασίζεται στη χορήγηση δέσμης ακτινών ψηλής ενέργειας στην περιοχή, που έχει προσβληθεί από τον καρκίνο. Χορηγείται σε μικρές δόσεις κάθε μέρα, για περίοδο μερικών εβδομάδων, ανάλογα με την περίπτωση.

1)  Ο γραμμικός επιταχυντής είναι σύγχρονο μηχάνημα, που χορηγεί δέσμες ακτινοβολίας ψηλής ενέργειας που χορηγούνται με ακρίβεια στα πλαίσια εξωτερικής ακτινοθεραπείας.

2)  Η τομοθεραπεία (συνδυασμός γραμμικού επιταχυντή με αξονικό τομογράφο) είναι μορφή ακτινοθεραπείας με υψηλότερη στόχευση, που προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και αποτελεσματικότητα.

3)  Η ακτινοθεραπεία με πρωτόνια έχει, συγκεκριμένα, ενδείξεις για μείωση των επιπλοκών σε ευαίσθητα όργανα ή σε παιδιά.

4)  Οι πηγές κοβαλτίου είναι παλαιότερης τεχνολογίας και έχουν διαφορετικές ενδείξεις

2.       Εσωτερική ακτινοθεραπεία ή βραχυθεραπεία
Πρόκειται για μορφή ακτινοθεραπείας, που χορηγείται από βραχεία απόσταση, διότι η πηγή της ακτινοβολίας τοποθετείται εντός του κακοήθους όγκου. Η εσωτερική ακτινοθεραπεία γίνεται με την τοποθέτηση μικρών ποσοτήτων ραδιενεργού υλικού στους ιστούς, στους οποίους έχει αναπτυχθεί ο καρκίνος. Με χειρουργικό τρόπο εμφυτεύονται εντός του όγκου στερεά ραδιενεργά ισότοπα.

Σήμερα στη βραχυθεραπεία χρησιμοποιούνται κυρίως ραδιενεργές παλλάδιο, ιρίδιο, ιώδιο 125, φωσφόρο και άλλα. Τα στερεά ραδιενεργά ισότοπα μπορούν να τοποθετηθούν εντός του ιστού του καρκίνου (ενδοϊστική εφαρμογή), όπως στον καρκίνο του προστάτη ή μέσα σε κοιλότητες οργάνων που παρουσιάζουν καρκίνο, όπως η μήτρα (ενδοκοιλοτική εφαρμογή). Με τη βραχυθεραπεία ο θεραπευτής καταφέρνει να χορηγήσει ψηλή δόση ακτινοβολίας σε ολόκληρη την καρκινική μάζα, χωρίς να επηρεάζει τους γειτονικούς ιστούς.

Η απόφαση για χορήγηση ακτινοθεραπείας πρέπει να λαμβάνεται στα πλαίσια διεθνών θεραπευτικών πρωτοκόλλων, για κάθε τύπο καρκίνου.

Ο χρόνος χορήγησης, το είδος και η δόση της ακτινοθεραπείας αποφασίζονται από ομάδα ακτινοθεραπευτών, ογκολόγων και άλλων γιατρών, που θεραπεύουν τον ασθενή.

*Κλινικός Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Λευκωσίας
τ. Διευθυντής Παιδογκολογικής – Παιδοαιματολογικής Κλινικής
Νοσοκομείο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ΙΙΙ, Λευκωσία




Comments (0)


This thread has been closed from taking new comments.




Newsletter












969